२ जना बेपत्ता भएपछि मेलम्चीको सुरुङ परीक्षण स्थगित

काठमाडौं । मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको सुरुङको परीक्षण रोकिएको छ । मंगलबार आयोजनाको अम्बाथानस्थित फ्लसिङ (आवश्यक गर्दा पानी फाल्न बनाइएको) गेट एक्कासी खुलेर दुर्घटनापछि आयोजनाको परीक्षण स्वरुप पानी हाल्ने काम रोकिएको हो।

मंगलबार दिउँसो परीक्षणका क्रममा रहेको सुरुङको फ्लसिङ गेटमा पानी चुहावटको दर निरीक्षण गर्न गएका ४ जनालाई गेट फुटेर आएको पानीले बगाएको थियो । त्यसमध्ये २ जनाको उद्धार भएको छ भने दुई जना बेपत्ता छन् । चिनियाँ कम्पनीकातर्फबाट गेटको निरीक्षणमा गएका एकजना इन्जिनियर र आयोजनाका सवारी चालक मेलम्चीमा बेपत्ता भएका हुन् । परमर्शदाता इप्टिसा र मेलम्ची खानेपानी बोर्डका एक–एक जना इन्जिनियर घाइते छन्।

आयोजनाका प्रवक्ता राजेन्द्र पन्तका अनुसार अनुसार विहानको खाना खाएपछि उनीहरु सुरुङमा पानी चुहावटको अवस्था अध्ययन गर्न अम्बाथानको अडिट टनेल (मुख्य सुरुङमा जान बनाइएको सुरुङ) हुँदै फ्लसिङ गेटमा पुगेका थिए । तर, उनीहरु त्यहाँ पुगेकै बेला सुरुङमा पानीको चाप अत्यधिक भएर गेटको मेकानिकल नटहरु फुस्किएको थियो । सुरुङभित्र पानीको चापले पानीले गेट नै खोलेपछि उनीहरुलाई पानीको बेगले मेलम्ची खोलामा ल्याएर खसालेको थियो।

हाल प्रहरीले बेपत्ताको खोजी गरिहरहेको छ । दुर्घटनापछि हाललाई मेलम्चीको अस्थायी बाँधबाट सुरुङमा पानी हाल्न पूर्ण रुपमा रोकिएको छ। अब सुरुङलाई खाली गरेर गेटहरुको अवस्था निरीक्षण गरेपछि मात्रै पुनः पानी हालिने प्रवक्ता पन्तले बताए । ‘दुःखद घटना भयो, अब अरु पनि फ्लसिङ गेटहरुको अवस्था हेर्छौं,’ उनले भने, ‘यस्तो समस्या दोहोरिन नदिन के गर्ने भन्ने योजना अब परामर्शदाता र ठेकेदारले बनाउँछन्, त्यसैअनुसार काम हुन्छ।’

सरकारले २१ असारदेखि मेलम्ची सुरुङमा पानी हालेर परीक्षण सुरु भएको थियो । हाल अम्बाथानबाट ग्याल्थुमतर्फको सुरुङ भरिने क्रममा थियो । करिब २७ किलोमिटरको सुरुङ नभरिँदै समस्या भएपछि पुनः खाली गर्न लागिएको छ । आयोजनाले सुरुङ भरिन १५ देखि २० दिन लाग्ने बताएको थियो । परीक्षणका लागि प्राविधिक मापदण्डअनुसार प्रतिसेकेन्ड २६० लिटर पानीका दरले सुरुङमा पानी प्रवाह गरिए पनि सुरुङभित्र पानीको चाप बढ्दै जाँदा अहिले जडित गेटहरु त्यसको चाप थेग्न नसक्ने अवस्थामा रहेको पुष्टि भएको छ।

आयोजनाका प्राविधिकहरुले नट कस्ने काममा त्रुटि भएको हुनसक्ने अनुमान पनि गरेका छन् । यसबारे अध्ययन गरेर सुधारका कामहरु गरेर मात्रै फेरि सुरुङमा पानी भर्न थालिने छ । यसले काठमाडौंमा पानी ल्याउने योजनालाई पर धकेलेको छ । यसअघिको तालिकाअनुसार सुरुङ भरिएपछि त्यतिकै दिन लगाएर खाली गर्ने र भित्र निरीक्षण र परीक्षणको काम गर्ने योजना थियो । परीक्षण सकेर सुरुङमार्फत आउने पानीलाई सुन्दरीजलमा तयार रहेका २ वटा प्रशोधन केन्द्र हुँदै वितरण प्रणालीमा पठाउने योजना छ।

आयोजनाको स्थायी बाँध र बालुवा थिग्राउने संरचना (हेडवर्क्स) बनाइसकेको छैन । हेडवर्क्स २०७७ पुससम्म बनाउने गरी चिनियाँ कम्पनी सिनोले काम गरिरहेको छ । हेडवर्क्स बनाएर सुरुङमा पानी हाल्न अझै केही समय लाग्ने भएपछि नदीमा अस्थायी बाँध र डाइभर्सन बनाएर निर्माणाधीन हेडवर्क्स छल्ने गरी मूल सुरुङमा पानी हालिँदै आएका थियो।